TỪ DU LỊCH THỂ THAO ĐẾN KHÁT VỌNG XÂY DỰNG ĐỘNG LỰC TĂNG TRƯỞNG MỚI CHO GIA LAI

Câu chuyện phát triển du lịch thể thao không còn được nhìn nhận đơn thuần như việc tổ chức thêm các giải đấu hay sự kiện thể thao để thu hút du khách. Tại Hội thảo Khoa học Quốc gia “Du lịch thể thao – Động lực mới cho phát triển kinh tế – xã hội Bình Định (nay là tỉnh Gia Lai)” được tổ chức ngày 05/6/2026, nhiều chuyên gia cho rằng đã đến lúc cần nhìn nhận thể thao như một ngành kinh tế hoàn chỉnh, có khả năng tạo ra giá trị gia tăng, thúc đẩy đầu tư và mở ra không gian phát triển mới cho địa phương.

Hội thảo do Trường Đại học Hùng Vương TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai tổ chức, quy tụ khoảng 75 nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp trên cả nước. Hơn 70 tham luận được gửi về Ban Tổ chức đã cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn đối với kinh tế thể thao và du lịch thể thao trong bối cảnh các địa phương đang tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới.

Phát biểu tại hội thảo, bà Võ Cao Thị Mộng Hoài, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai, cho biết những năm gần đây địa phương đã hình thành nhiều hoạt động thể thao mang dấu ấn đặc sắc riêng, góp phần quảng bá hình ảnh và thu hút du khách.

Bà Võ Cao Thị Mộng Hoài, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai, cho biết địa phương xác định phát triển kinh tế thể thao là ngành kinh tế mũi nhọn.

Theo bà Hoài, các nghị quyết của Trung ương và của tỉnh đều xác định kinh tế thể thao là lĩnh vực có tiềm năng trở thành động lực tăng trưởng mới. Vì vậy, địa phương kỳ vọng các nhà khoa học, chuyên gia sẽ đề xuất những giải pháp, định hướng phát triển phù hợp, làm cơ sở cho việc hoạch định chính sách trong thời gian tới.

Thể thao không chỉ là phong trào

Phát biểu khai mạc và trình bày tham luận tại Hội thảo, TS. Trần Việt Anh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trường, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Hùng Vương TP. Hồ Chí Minh, nhấn mạnh rằng cách nhìn về thể thao đang có sự thay đổi rõ rệt.

Theo ông, nếu trước đây thể thao chủ yếu được tiếp cận dưới góc độ văn hóa – xã hội và nâng cao sức khỏe cộng đồng thì hiện nay lĩnh vực này đang trở thành một ngành kinh tế có khả năng tạo ra giá trị gia tăng lớn cho du lịch, thương mại, dịch vụ và đầu tư.

Trần Việt Anh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trường, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Hùng Vương TP. Hồ Chí Minh trình bày tham luận “Vai trò và tác động của thể thao đối với phát triển kinh tế – xã hội”

Những kết quả nghiên cứu được trình bày tại Hội thảo, theo TS. Trần Việt Anh, không chỉ có ý nghĩa học thuật mà còn góp phần xây dựng cơ sở khoa học cho quá trình hoạch định chính sách và chiến lược phát triển kinh tế thể thao trong thời gian tới.

Không khí Hội thảo ngay từ đầu đã cho thấy sự thống nhất về một quan điểm chung: thể thao đang bước ra khỏi phạm vi của một hoạt động xã hội để tham gia ngày càng sâu hơn vào các chuỗi giá trị kinh tế.

Cần một cách tiếp cận mới đối với kinh tế thể thao

Ở tham luận mở đầu về kinh tế học thể thao, PGS.TS. Bùi Quang Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, đã đặt ra một vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm: kinh tế thể thao cần được nhìn nhận trong một hệ quy chiếu rộng hơn. Theo ông, nếu chỉ đánh giá thể thao thông qua thành tích thi đấu hay các giải đấu được tổ chức thì sẽ khó thấy hết những giá trị mà lĩnh vực này mang lại. Trên thực tế, thể thao có tác động lan tỏa đến nhiều ngành kinh tế khác như du lịch, thương mại, truyền thông, dịch vụ và phát triển đô thị.

PGS.TS. Bùi Quang Tuấn,  Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Kinh tế Việt Nam với tham luận “Các lý thuyết và mô hình kinh tế học về tác động của thể thao đến kinh tế và du lịch”

Nhiều chuyên gia tham dự Hội thảo đồng tình với nhận định này. Theo họ, kinh tế thể thao là lĩnh vực có sự giao thoa mạnh mẽ giữa kinh tế và văn hóa. Giá trị mà thể thao tạo ra không chỉ nằm ở doanh thu trực tiếp mà còn ở khả năng quảng bá hình ảnh điểm đến, kích thích tiêu dùng và tạo việc làm. Một số ý kiến cho rằng đây cũng là lý do khiến nhiều quốc gia trên thế giới xem thể thao như một ngành công nghiệp và một công cụ phát triển kinh tế hiệu quả.

Doanh nghiệp không thể đứng ngoài cuộc

Trong phần thảo luận chuyên đề, nhiều đại biểu tập trung vào câu chuyện hệ sinh thái kinh tế thể thao. Theo các chuyên gia, muốn phát triển kinh tế thể thao một cách bền vững thì không thể chỉ dựa vào các cơ quan quản lý nhà nước hay các tổ chức thể thao. Sự tham gia của doanh nghiệp là yếu tố mang tính quyết định.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng không thể phát triển đơn lẻ. Kinh tế thể thao chỉ thực sự vận hành hiệu quả khi hình thành được mạng lưới liên kết giữa doanh nghiệp, ngành du lịch, cộng đồng địa phương, các cơ sở đào tạo và hệ thống dịch vụ hỗ trợ.

Nhiều đại biểu dẫn chứng rằng, một giải marathon hay giải đua xe đạp thành công không chỉ mang lại lợi ích cho đơn vị tổ chức mà còn tạo nguồn thu cho hệ thống khách sạn, nhà hàng, vận tải, thương mại và các ngành dịch vụ liên quan. Chính vì vậy, việc xây dựng hệ sinh thái phát triển đồng bộ được xem là điều kiện quan trọng để khai thác hiệu quả tiềm năng của kinh tế thể thao.

Thể chế là điều kiện tiên quyết

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại hội thảo là câu chuyện thể chế và chính sách. Trong tham luận về cơ sở pháp lý phát triển kinh tế thể thao tại Việt Nam, ThS. Nguyễn Hồng Minh, Phó Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đã phân tích những nền tảng pháp lý hiện có cũng như các yêu cầu đặt ra trong giai đoạn mới.

ThS. Nguyễn Hồng Minh, Phó Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch với tham luận “Cơ sở pháp lý và chính sách phát triển kinh tế thể thao tại Việt Nam”

Nhiều chuyên gia cho rằng dư địa phát triển của kinh tế thể thao hiện nay phụ thuộc rất lớn vào khả năng hoàn thiện thể chế. Nếu thể chế tạo được môi trường thuận lợi, doanh nghiệp sẽ có động lực đầu tư, các nguồn lực xã hội sẽ được huy động hiệu quả hơn và các mô hình mới sẽ có cơ hội phát triển.

Từ đây, một thông điệp được nhắc đến nhiều lần trong hội thảo đã dần hình thành: thể chế là điều kiện tiên quyết, doanh nghiệp là động lực phát triển và đổi mới sáng tạo là chìa khóa để kinh tế thể thao bứt phá.

Gia Lai trước cơ hội mới

Bên cạnh các nội dung mang tính lý luận và chính sách, hội thảo dành nhiều thời gian để phân tích tiềm năng phát triển của Gia Lai.

Theo đánh giá của các chuyên gia, địa phương hiện đang sở hữu nhiều lợi thế mà không phải nơi nào cũng có được. Sau khi mở rộng không gian phát triển giữa khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, Gia Lai hội tụ đồng thời các yếu tố về biển, cao nguyên, tài nguyên thiên nhiên và bản sắc văn hóa. Từ hệ thống bãi biển, sân golf, các cung đường chạy bộ, đạp xe cho đến hồ, thác nước, rừng nguyên sinh và Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên, địa phương có điều kiện để hình thành nhiều sản phẩm du lịch thể thao khác biệt.

Các chuyên gia, đại biểu có mặt tại Hội thảo tham gia “hiến kế” để Gia Lai nhanh chóng hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm du lịch thể thao của khu vực miền Trung – Tây Nguyên trong tương lai

Đặc biệt, nhiều ý kiến cho rằng lợi thế lớn nhất của Gia Lai không nằm ở từng loại tài nguyên riêng lẻ mà ở khả năng kết nối giữa biển và đại ngàn, giữa văn hóa và thể thao, giữa du lịch và kinh tế sáng tạo. Đây được xem là nền tảng để xây dựng hệ sinh thái du lịch thể thao mang bản sắc riêng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Gia Lai trở thành trung tâm du lịch thể thao của khu vực miền Trung – Tây Nguyên trong tương lai.

Toàn cảnh Hội thảo Khoa học Quốc gia  

Khép lại hội thảo, nhiều chuyên gia nhận định rằng phát triển kinh tế thể thao không còn là câu chuyện của riêng ngành thể thao. Đó là câu chuyện của thể chế, doanh nghiệp, công nghệ, văn hóa và liên kết vùng. Những khuyến nghị được đưa ra tại hội thảo được kỳ vọng sẽ góp phần mở ra những hướng tiếp cận mới trong quá trình phát triển kinh tế thể thao và du lịch thể thao tại Việt Nam, đồng thời tạo thêm cơ sở khoa học cho chiến lược phát triển của Gia Lai trong giai đoạn tới.

TTTT&PTTS