TỪ BIỂN ĐẾN ĐẠI NGÀN, GIA LAI CẦN MỘT ĐỘI NGŨ LÀM DU LỊCH CHUYÊN NGHIỆP

Hội thảo khoa học quốc tế về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao theo chuẩn quốc tế diễn ra ngày 28/8 tại Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, quy tụ gần 120 đại biểu cùng hơn 180 tham luận. Nhiều ý kiến cho rằng, trong quá trình chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, chất lượng nguồn nhân lực sẽ là yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững của ngành du lịch.

Theo đó, ngày 28/8, tại Fleur De Lys Hotel Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, Hội thảo Khoa học Quốc tế với chủ đề “Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao theo chuẩn quốc tế trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” được tổ chức trong khuôn khổ Năm Du lịch quốc gia Gia Lai 2026. Hội thảo do Liên Chi hội Đào tạo Du lịch Việt Nam và Trường Đại học Hùng Vương TP. Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức, với sự tham gia của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai, Hiệp hội Du lịch tỉnh Gia Lai và Tổ chức giáo dục Thụy Sĩ Swiss Edu Hub. Sự kiện có sự tham dự của gần 120 đại biểu là đại diện cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội nghề nghiệp, các chuyên gia, nhà khoa học, trường đại học, học viện, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp du lịch và tổ chức giáo dục quốc tế.

NGUỒN NHÂN LỰC QUYẾT ĐỊNH SỨC CẠNH TRANH CỦA DU LỊCH

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, GS.TS. Đào Mạnh Hùng, Chủ tịch Liên Chi hội Đào tạo Du lịch Việt Nam, định hướng các nội dung trọng tâm và gợi mở những vấn đề cần tập trung trao đổi trong các phiên làm việc. Đây cũng là phần mở đầu cho chuỗi thảo luận về chuẩn hóa đào tạo, nâng cao năng lực nghề nghiệp và gắn kết giữa đào tạo với nhu cầu thực tế của ngành du lịch.

Từ góc nhìn địa phương, lãnh đạo tỉnh Gia Lai nhấn mạnh ý nghĩa của việc đăng cai Năm Du lịch quốc gia 2026. Đây không chỉ là cơ hội quảng bá hình ảnh, tiềm năng và sản phẩm du lịch của địa phương, mà còn là dịp để Gia Lai đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng dịch vụ và chuẩn bị những điều kiện cần thiết cho quá trình phát triển du lịch trong dài hạn. Được biết, Gia Lai đang sở hữu một không gian du lịch có tính liên kết đặc thù, từ biển đến đại ngàn, với sự giao thoa của nhiều giá trị tự nhiên và văn hóa. Trong đó có các giá trị văn hóa Chăm, Tây Sơn, không gian văn hóa cồng chiêng cùng đời sống văn hóa của cộng đồng Jrai, Bahnar.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo tỉnh, tài nguyên chỉ có thể trở thành lợi thế cạnh tranh khi được chuyển hóa thành những sản phẩm và trải nghiệm du lịch có chất lượng. Muốn làm được điều đó, bên cạnh hạ tầng, sản phẩm và năng lực quản trị, yếu tố con người giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Nguồn nhân lực du lịch trong giai đoạn mới không chỉ cần kiến thức nghiệp vụ mà còn phải đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao về ngoại ngữ, kỹ năng số, khả năng ứng dụng công nghệ mới, giao tiếp liên văn hóa, tư duy sáng tạo và quản trị trải nghiệm. Đối với Gia Lai, đội ngũ làm du lịch còn cần hiểu, trân trọng và biết cách chuyển hóa những giá trị văn hóa bản địa thành sản phẩm du lịch hấp dẫn nhưng vẫn bảo đảm tính chân thực và bền vững. Lãnh đạo tỉnh cũng đặt kỳ vọng Hội thảo sẽ giúp địa phương nhận diện rõ hơn những yêu cầu mới đối với nguồn nhân lực du lịch, tiếp cận các chuẩn mực quốc tế và khu vực, đồng thời tìm kiếm những mô hình đào tạo có khả năng áp dụng phù hợp với điều kiện thực tế của Gia Lai.

Đặc biệt, tỉnh mong muốn sự kiện Năm Du lịch Quốc gia 2026 không chỉ dừng ở một năm quảng bá điểm đến mà trở thành bước khởi đầu cho quá trình nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh du lịch trong dài hạn. Gia Lai xác định nguồn nhân lực là một trong những nền tảng quan trọng nhất và mong muốn tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, hiệp hội nghề nghiệp, cộng đồng cùng các chuyên gia, nhà khoa học và tổ chức quốc tế.

TỪ CHUẨN QUỐC TẾ ĐẾN ĐẶC THÙ ĐỊA PHƯƠNG

Tiếp nối chương trình, TS. Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam có phần phát biểu về công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực du lịch trong giai đoạn mới. Sau đó, bà Nguyễn Hoàng Yến, đại diện Tổ chức giáo dục Thụy Sĩ Swiss Edu Hub, chia sẻ góc nhìn và kinh nghiệm về đào tạo nguồn nhân lực du lịch theo chuẩn quốc tế, kết hợp trình chiếu video. Sự tham gia của cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức giáo dục quốc tế cùng các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp tạo nên góc nhìn đa chiều cho vấn đề nhân lực du lịch: từ yêu cầu quản lý, chuẩn nghề nghiệp đến thực tiễn đào tạo và sử dụng lao động.

Hội thảo tiếp tục với hai phiên tham luận và thảo luận. Theo đó, tại phiên thứ nhất, ba tham luận tập trung vào những vấn đề gồm giáo dục di sản trong đào tạo nguồn nhân lực du lịch văn hóa; xây dựng hệ sinh thái đào tạo nhân lực du lịch theo hướng số, xanh và gắn với địa phương; và mối quan hệ “ba nhà” trong phát triển nguồn nhân lực du lịch Gia Lai. Phần thảo luận có sự tham gia của các chuyên gia, giảng viên và đại diện doanh nghiệp với các ý kiến tập trung vào yêu cầu thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và thị trường lao động, tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp vào quá trình đào tạo, đồng thời xây dựng những chương trình vừa đáp ứng chuẩn nghề nghiệp, vừa phù hợp đặc điểm của từng địa phương.

ĐÀO TẠO NHÂN LỰC GẮN VỚI PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Phiên làm việc thứ hai mở rộng vấn đề từ đào tạo nhân lực nói chung sang những lĩnh vực cụ thể của du lịch Gia Lai và khu vực. Ba tham luận tập trung vào những thách thức trong phát triển du lịch cộng đồng bền vững tại Gia Lai; xây dựng khung năng lực cho nguồn nhân lực du lịch di sản trong kỷ nguyên số; và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực phục vụ khai thác bền vững di sản Bài Chòi tại Bình Định. Trong đó, vấn đề phát triển du lịch cộng đồng đặt ra yêu cầu trực tiếp đối với chất lượng nhân lực tại chỗ. Người dân tham gia hoạt động du lịch cần được trang bị các kỹ năng từ đón tiếp, phục vụ, vệ sinh, an toàn đến kể chuyện và bán sản phẩm. Với du lịch văn hóa và di sản, nhân lực cần có năng lực thuyết minh, diễn giải và truyền tải giá trị di sản trong một môi trường ngày càng chịu tác động mạnh của công nghệ số.

Từ các tham luận và trao đổi, những yêu cầu mới đối với nhân lực du lịch được nhìn nhận trong mối quan hệ giữa chuẩn quốc tế, công nghệ, doanh nghiệp, cộng đồng và đặc thù văn hóa địa phương. Đây cũng là cơ sở để đặt vấn đề đổi mới chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy và cách thức kết nối giữa nhà trường với thị trường lao động.

HƯỚNG ĐẾN MÔ HÌNH HỢP TÁC NHIỀU BÊN

Một trong những kết quả được ghi nhận tại Hội thảo là sự hiện diện và phối hợp của nhiều chủ thể trong hệ sinh thái du lịch. Bên cạnh cơ quan quản lý và các cơ sở đào tạo, Hội thảo có sự tham gia của hiệp hội nghề nghiệp, doanh nghiệp và tổ chức giáo dục quốc tế.

Theo Ban Tổ chức, hơn 180 tham luận đã được gửi đến Hội thảo. Các bài viết sau quá trình xem xét, phản biện và chọn lọc được đưa vào kỷ yếu Hội thảo. Số lượng và phạm vi tham luận cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của giới nghiên cứu, cơ sở đào tạo và cộng đồng doanh nghiệp đối với bài toán chuẩn hóa và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch.

Các nội dung tập trung vào ba nhóm vấn đề lớn gồm: phát triển nhân lực theo các mô hình và chuẩn quốc tế; đổi mới đào tạo trong bối cảnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, e-learning, công nghệ thực tế ảo, công nghệ thực tế tăng cường; và phát triển nhân lực gắn với không gian du lịch biển – đại ngàn, du lịch cộng đồng và văn hóa bản địa của Gia Lai.

Cũng trong khuôn khổ chương trình, Ban Tổ chức công bố và trao quyết định công nhận sáu đơn vị thành viên VITEA, gồm Trường Đại học Hùng Vương TP. Hồ Chí Minh, Học viện Hàng không Việt Nam, Trường Ngoại ngữ – Du lịch thuộc Đại học Công nghiệp Hà Nội, Công ty TNHH Zion Travel, Công ty TNHH Sự kiện và Du lịch Hoàng Việt và Công ty Cổ phần Dịch vụ Khách sạn Vĩnh Hội. Đây được xem là một bước mở rộng mạng lưới hợp tác giữa các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, góp phần tăng cường kết nối đào tạo với thực tiễn nghề nghiệp.

KHÔNG DỪNG Ở DIỄN ĐÀN HỌC THUẬT

Tổng kết nội dung khoa học, Đoàn Chủ tọa đánh giá các tham luận và ý kiến tại hai phiên đã làm rõ nhiều yêu cầu mới đối với đào tạo và phát triển nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao. Nội dung thảo luận cho thấy nhu cầu gắn kết chặt chẽ hơn giữa nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp, hiệp hội nghề nghiệp, tổ chức quốc tế trong quá trình đào tạo và phát triển nhân lực.

Phần tổng kết cũng nhấn mạnh yêu cầu chuyển những kết quả nghiên cứu, khuyến nghị chính sách và mô hình đào tạo từ diễn đàn học thuật vào thực tiễn. Đây là hướng tiếp cận được Ban Tổ chức đặt ra ngay từ đầu nhằm hướng tới những giải pháp có khả năng áp dụng, thay vì chỉ dừng ở trao đổi lý luận.

Phát biểu tại phần bế mạc, Ban Tổ chức ghi nhận sự tham gia của các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và các đại biểu; đồng thời nhấn mạnh vai trò của sự phối hợp liên ngành trong đào tạo, phát triển nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao.

Với Gia Lai, thông điệp xuyên suốt Hội thảo không chỉ nằm ở việc chuẩn hóa đội ngũ nhân lực theo yêu cầu quốc tế, mà còn ở khả năng xây dựng một mô hình phát triển phù hợp với chính lợi thế của địa phương. Từ biển đến đại ngàn, từ di sản đến du lịch cộng đồng, từ giá trị văn hóa bản địa đến công nghệ mới, tất cả đều cần được kết nối bằng một đội ngũ nhân lực có chuyên môn, kỹ năng và khả năng thích ứng.

Hội thảo khép lại sau một buổi làm việc với sáu tham luận, hai phiên thảo luận, cùng các hoạt động kết nối giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp. Sáu báo cáo viên được trao chứng nhận, đánh dấu sự ghi nhận đối với những đóng góp học thuật tại Hội thảo.

Trong vai trò địa phương đăng cai Năm Du lịch quốc gia 2026, Gia Lai kỳ vọng từ những kết quả của Hội thảo có thể tiếp tục xây dựng các mô hình đào tạo nhân lực phù hợp với đặc thù địa phương, tăng cường kết nối đào tạo, doanh nghiệp, thị trường lao động và từng bước hình thành nền tảng nhân lực cho một ngành du lịch chuyên nghiệp, xanh, thông minh, giàu bản sắc và hội nhập quốc tế.