HỌC NGÔN NGỮ, KINH TẾ HAY CÔNG NGHỆ: ĐÂU LÀ LỰA CHỌN PHÙ HỢP VỚI BẠN?

Có một sự thay đổi khá âm thầm đang diễn ra trong mùa tuyển sinh 2026. Học sinh bây giờ không còn hỏi nhiều: “Ngành nào hot?”, mà bắt đầu hỏi: “Mình có hợp để đi đường dài với ngành này không?” Nghe tưởng đơn giản, nhưng thật ra đó là một thay đổi rất lớn. Vì trong nhiều năm, việc chọn ngành thường diễn ra theo một công thức quen thuộc: ngành nào dễ kiếm việc, lương cao, nhiều người học thì chọn.

Kết quả là mỗi mùa tuyển sinh, hàng nghìn học sinh lại đứng giữa những lựa chọn gần như giống hệt nhau: Ngôn ngữ Anh, Marketing, Công nghệ thông tin, Quản trị Kinh doanh, Kế toán, Thương mại Điện tử… Tên ngành ngày càng hiện đại, nhưng cảm giác hoang mang thì vẫn cũ. Không ít học sinh chọn ngành bằng nỗi sợ: sợ thất nghiệp, sợ tụt lại, sợ “không bằng bạn bè”. Trong khi điều đáng lẽ phải được hỏi đầu tiên lại là: “Mình thật sự phù hợp với kiểu công việc nào?”

Không phải ai cũng hoang mang vì không giỏi, nhiều người hoang mang vì có quá nhiều lựa chọn. Ảnh: DHV

Không phải ai cũng phù hợp để học công nghệ

Có một điều ít người nói thật với học sinh: “Không phải cứ học công nghệ là sẽ trở thành người làm công nghệ”. Nhiều bạn thích cảm giác “ngành tương lai”, nhưng lại không chịu được áp lực của việc cập nhật liên tục.

Có người học lập trình vì xu hướng, nhưng thực tế lại mạnh về giao tiếp, tổ chức và làm việc với con người. Có người theo kinh tế vì “an toàn”, nhưng càng học càng thấy mình không hợp môi trường cạnh tranh và tốc độ. Ngược lại, cũng có những bạn từng nghĩ mình “không giỏi kỹ thuật”, nhưng khi được học trong môi trường đúng, lại phát triển rất nhanh.

Mùa tuyển sinh bây giờ không thiếu thông tin, điều học sinh thiếu nhiều hơn là sự hiểu mình. Ảnh: DHV

Điều đó cho thấy: chọn ngành chưa bao giờ chỉ là chọn một nghề, đó là chọn kiểu cuộc sống mình sẽ đi cùng nhiều năm sau này. Một người hướng ngoại có thể kiệt sức trong công việc chỉ toàn dữ liệu; một người thiên về phân tích có thể mệt mỏi nếu ngày nào cũng phải giao tiếp, bán hàng, networking. Và đôi khi, thứ khiến sinh viên mất phương hướng không phải vì ngành học sai, mà vì họ chưa từng hiểu mình phù hợp với điều gì.

Ngôn ngữ, kinh tế hay công nghệ ? Thật ra không có ngành nào “cao hơn” ngành nào

Thị trường lao động hiện nay đang xuất hiện một xu hướng rất rõ: doanh nghiệp không còn tuyển người chỉ dựa trên tên ngành. Họ cần người có khả năng thích nghi, giao tiếp, phối hợp, giải quyết vấn đề, và làm được việc thật.

Chọn ngành chưa bao giờ chỉ là chọn một nghề, đó là chọn kiểu cuộc sống mình sẽ đi cùng nhiều năm sau này. Ảnh: DHV

Một sinh viên ngôn ngữ có tư duy kinh doanh tốt vẫn có thể làm trong doanh nghiệp quốc tế. Một sinh viên công nghệ có khả năng giao tiếp kém vẫn gặp khó khi làm việc nhóm. Một sinh viên kinh tế hiểu dữ liệu và ngoại ngữ lại có lợi thế rất lớn.

Ranh giới giữa các ngành đang mờ đi rất nhanh. Vì thế, câu hỏi đúng không còn là: “Ngành nào tốt nhất?” mà là: “Môi trường nào giúp mình phát triển tốt nhất?”

Điều học sinh cần hiện nay không chỉ là “một ngành học”, mà là một môi trường giúp họ trưởng thành

Đó cũng là lý do nhiều phụ huynh bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến trải nghiệm học tập thực tế thay vì chỉ nhìn vào tên ngành. Một trường đại học tốt không phải nơi sinh viên chỉ đi học rồi thi.Mà là nơi họ được: va chạm, thử sai, làm dự án, tham gia doanh nghiệp, xây dựng kỹ năng, và hiểu bản thân mình hơn qua từng năm học.

Tại Trường Đại học Hùng Vương TP. Hồ Chí Minh (DHV), định hướng này đang được thể hiện khá rõ trong cách đào tạo của nhà trường. Thay vì tách biệt cứng giữa các lĩnh vực, DHV phát triển chương trình theo hướng liên ngành, nơi sinh viên ngôn ngữ vẫn có cơ hội tiếp cận kỹ năng truyền thông, kinh doanh và công nghệ; sinh viên kinh tế được tăng cường trải nghiệm doanh nghiệp; còn sinh viên công nghệ không chỉ học kỹ thuật mà còn được rèn năng lực làm việc thực tế.

Điều đáng chú ý là nhiều hoạt động tại DHV hiện không còn xoay quanh mô hình “học để thi”, mà chuyển sang: học để làm, học để thích nghi, và học để hiểu mình phù hợp với đâu trong thị trường lao động nhiều biến động. Trong bối cảnh học sinh ngày càng áp lực với chuyện “chọn đúng ngay từ đầu”, một môi trường giáo dục đáp ứng cách tiêu chí: thông minh, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp cho phép người học khám phá năng lực bản thân đôi khi quan trọng hơn rất nhiều so với việc cố chạy theo một ngành đang được gọi là “xu hướng”.

Một môi trường đại học tốt không khiến sinh viên “an toàn”, mà giúp họ va chạm đủ nhiều để trưởng thành. Ảnh: DHV

Chọn ngành không phải quyết định xem bạn sẽ kiếm bao nhiêu tiền năm 25 tuổi, mà là quyết định xem: bạn có chịu nổi công việc đó suốt nhiều năm không, bạn có cảm thấy mình đang phát triển không, và bạn có đủ động lực để đi đường dài với nó hay không.

Có những ngành từng rất “hot” rồi nhanh chóng bão hòa, cũng có những người đi đường vòng nhưng lại phát triển rất bền vì họ chọn đúng thứ phù hợp với mình. Sau cùng, điều khiến một sinh viên khác biệt thường không nằm ở việc học ngành gì, mà nằm ở: cách họ học, môi trường họ trưởng thành, và khả năng biến kiến thức thành năng lực thực tế.

Tuyển sinh 2026: Có thể đây không phải lúc để hỏi “ngành nào dễ kiếm việc nhất?”

Mà là lúc để tự hỏi: “Mình phù hợp để trở thành kiểu người như thế nào trong tương lai?”. Và nếu bạn cần một môi trường đại học cho phép mình vừa học chuyên môn, vừa phát triển kỹ năng thực tế, vừa có cơ hội khám phá năng lực bản thân thay vì bị đóng khung trong một lối học cũ, Trường Đại học Hùng Vương TP. Hồ Chí Minh (DHV) có thể là một lựa chọn đáng để tìm hiểu trong mùa tuyển sinh năm nay.

TTTT&PTTS