HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC TẾ DHV-2025 “VĂN HÓA VÀ CON NGƯỜI TRONG KỶ NGUYÊN HỘI NHẬP – VƯƠN MÌNH”

Dịp kỷ niệm 30 năm thành lập, Đại học Hùng Vương Thành Phố Hồ Chí Minh tổ chức một Hội thảo quốc tế, do GS. TSKH Trần Ngọc Thêm phụ trách. Sau đây là bài giới thiệu của GS. TSKH Trần Ngọc Thêm, một học giả đầu đàn của ngành ngữ văn, văn hóa, tư tưởng, tác giả của Tìm về Bản sắc Văn hóa Việt Nam (tập sách được dịch ra nhiều ngoại ngữ như Anh, Pháp, Trung…).

Trong 2 ngày 19-20 tháng 12-2025 tại Trường Đại học Hùng Vương Thành phố Hồ Chí Minh sẽ diễn ra Hội thảo khoa học quốc tế DHV-2025 nhan đề “Văn hóa và Con người trong kỷ nguyên hội nhập – vươn mình” (Culture and People in the Era of Integration and Rising).

Trong kỷ nguyên hội nhập, thế giới không còn “phẳng” như trong hai thập niên trước. Nhân loại đang chứng kiến sự thay đổi từ toàn cầu hóa thành “toàn cầu hóa chọn lọc” (selective globalization) và “phi toàn cầu hóa một phần” (partial de-globalization). Hệ quả là hình thành một thế giới đa cực linh hoạt, nơi các quốc gia vừa hợp tác và vừa cạnh tranh; vừa hội nhập tích cực vừa bảo vệ quyền tự chủ và bản sắc văn hoá riêng của dân tộc mình.

Cụm từ “kỷ nguyên vươn mình” được nhắc đến nhiều ở Việt Nam từ những tháng cuối năm 2024, khi Tổng Bí thư Tô Lâm nêu lên tầm nhìn chiến lược 2025-2045: “Đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”. Trong đó, “kỷ nguyên mới” (new era) hay “thời đại mới” (new age) là khái niệm đã được nhà thơ La Mã Virgil nhắc đến từ năm 40 TCN. Gần đây, năm 2017 cụm từ “tân thời đại” cũng đã được Tập Cận Bình sử dụng khi tuyên bố chính thức rằng “Chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc đã bước vào thời đại mới”. Song riêng cụm từ “kỷ nguyên vươn mình” (era of rising) thì là một sáng tạo của Việt Nam  ̶  một khái niệm mang đậm tính dân tộc và biểu tượng văn hóa. Nhắc đến “vươn mình”, bất kỳ người Việt Nam nào cũng sẽ nghĩ ngay đến hình tượng tiêu biểu là Thánh Gióng.

Hội thảo “Văn hóa và Con người trong kỷ nguyên hội nhập – vươn mình” do Trường Đại học Hùng Vương Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức quy tụ khoảng trên  150 nhà khoa học, nhà quản lý, doanh nhân đến từ các thành phố trong cả nước cùng các học giả đến từ một số quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Trong số đó, từ Đài Loan có GS. TS Trần Văn Đoàn và GS. TS Tưởng Vi Văn; từ Cộng hoà Liên bang Nga có GS. TSKH Vladimir Kolotov; từ Trung Quốc có GS. TS Dương Kiện; từ Hàn Quốc có GS.TS Bae Yang-soo,…

Ngày 19/12/2025 các đại biểu sẽ tham dự seminar tiền hội thảo nhan đề “Những vấn đề cấp bách của khoa học và giáo dục trong bối cảnh hiện nay” do GS. TSKH Trần Ngọc Thêm làm điều phối viên. Ngày 20/12/2025 sẽ diễn ra hội thảo chính thức. Buổi sáng là phiên toàn thể với 6 báo cáo của các diễn giả nước ngoài. Buổi chiều các đại biểu sẽ nghe và thảo luận 21 báo cáo (được chọn lọc từ 69 báo cáo toàn văn gửi đến Hội thảo) trình bày tại 3 tiểu ban: “Văn hoá và Con người”; “Khoa học và Giáo dục”; “Kinh tế và Khởi nghiệp”.

Hội thảo DHV-2025 “Văn hóa và Con người trong kỷ nguyên hội nhập – vươn mình” mang những ý nghĩa và mục tiêu đặc biệt: Thứ nhất, DHV-2025 là diễn đàn kết nối trí tuệ của các học giả, các nhà quản lý, các doanh nhân và cộng đồng quốc tế nhằm làm sáng tỏ mô hình phát triển bền vững dựa trên giá trị văn hóa và con người. Thứ hai, DHV-2025 là dịp để các học giả cùng nhìn lại nền tảng văn hóa và nhân tố con người trong tiến trình phát triển hội nhập và vươn mình của một quốc gia. Thứ ba, DHV-2025 có mục tiêu làm sáng tỏ các khía cạnh khoa học để khái quát hóa và phổ quát hóa khái niệm “kỷ nguyên vươn mình” như một sáng tạo và đóng góp của Việt Nam vào lý luận về phát triển của thế giới. Thứ tư, DHV-2025 có mục tiêu đưa cụm khái niệm “kỷ nguyên hội nhập – vươn mình” trở thành một mô hình tư duy mới, phản ánh xu thế thời đại và tầm nhìn – khát vọng của dân tộc trong dòng chảy của các nền văn minh. Và cuối cùng, sâu xa hơn, DHV-2025 là lời khẳng định niềm tin vào sức mạnh mềm của văn hoá, niềm tin rằng con người với tri thức, đạo đức và năng lực sáng tạo do hệ thống đại học của thời đại mới tạo ra sẽ là nguồn lực cho sự vươn mình của dân tộc trong kỷ nguyên mới.

Văn hóa và Con người, Khoa học và Giáo dục, Kinh tế và Khởi nghiệp là ba trụ cột cho sự phát triển của xã hội, tập trung vào ba khía cạnh: Văn hóa và Con người tập trung vào các giá trị tinh thần, đạo đức, và bản sắc cộng đồng. Khoa học và Giáo dục tập trung vào việc nghiên cứu, đổi mới kiến thức và đào tạo nguồn nhân lực. Kinh tế và Khởi nghiệp tập trung vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo ra giá trị vật chất, làm hình thành phát triển các doanh nghiệp mới. 

Vươn mình trong kỷ nguyên hội nhập là sự phát triển đột biến trong khi mở cửa mà không buông lỏng; hòa hợp mà không để bị đồng hóa; đa phương mà không vô nguyên tắc; thích nghi mà vẫn tự chủ; học hỏi để vươn lên mà không để đánh mất mình. Từ ba trụ cột Văn hóa và Con người, Khoa học và Giáo dục, Kinh tế và Khởi nghiệp, Hội thảo hướng tới khẳng định: Văn hóa là nền tảng tinh thần  ̶  Con người là nguồn lực trung tâm  ̶  Khoa học và Giáo dục là động lực tạo nên sức mạnh  ̶  Hội nhập sáng tạo là con đường  ̶  Hạnh phúc và thịnh vượng là mục tiêu.

*Trích nội dung Tạp chí Triết học và Tư tưởng, Số 16, Tháng 12-2025